धादिङबेशीमा मानव अधिकार वर्ष पुस्तकको समिक्षा

धादिङबेशी । नेपाल मानवअधिकार वर्ष पुस्तक २०२५ को अर्धवार्षिक पुर्व समीक्षा कार्यक्रम धादिङबेसीमा सम्पन्न भएको छ । जिल्ला समन्वय समितिका उपप्रमुख कुलमान विश्वकर्माको प्रमुख आतिथ्यमा भएको कार्यक्रममा ईन्सेक प्रतिनिधि सीताराम अधिकारीले आधा वर्षको वर्ष पुस्तकका लागि संकलित घटनाहरु वारे जानकारी गराउनु भएको थियो ।

सन् २०२४ जनवरी देखि जुन सम्म कारागारमा १ जनाको मृत्यु, बालिका बलात्कार ८ वटा, महिला बलात्कारका ५ वटा, बलात्कार प्रयासका २ वटा घरेलु हिंसाका ८ वटा, बहुबिवाहका १ वटा, बालक अपहरणको १ वटा, आत्महत्या दुरुत्साहनका २ वटा, विद्यार्थी कुटपिटका १ वटा घटना, अपाङ्ग अधिकार उल्लंघनका १ वटा घटनामा २७ महिला र ३ पुरुष पीडित भएको ईन्सेकले अभिलेखमा राखेको जनाएको छ ।

नागरिकको मानव अधिकार संरक्षणमा इन्सेकले भूमिका पु¥याएको मानवअधिकार कार्यान्वयनका लागि जनमैत्री कानून निर्माण गरि अघि बढ्नु पर्ने जिल्ला समन्वय समितिका उपप्रमुख कूलमान विकले बताउनुभयो ।

अधिवक्ता राधिका सापकोटाले मानवअधिकारको कुरा गर्दा पीडकलाई के सिधा दियो कस्तो ठाउँमा राखियो भन्ने गरिन्छ यसो नगरि पीडितको सुरक्षा संरक्षणमा सरकारले काम गर्नु पर्ने बताउनुभयो ।

अदालतबाट मुद्दा जितेपछि त्यो भन्दा चर्को रुपमा मुद्दा कार्यान्वयनमा जाँदा भएकोले यस्तो खालको झन्झटीलो व्यवस्था अन्त्य गरि नागरिकमैत्री प्रणाली अपाउने विषयमा मानवअधिकारको वकालत गर्न र सरकारले पीडित मैत्री सुनुवाई न्याय प्रणाली विकास गर्न आग्रह गर्नुभयो । जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नायव उपरिक्षक तथा सूचना अधिकारी मकेन्द्र कुमार मिश्रले प्रहरीको थुनुवा कक्ष लगायतका प्रहरी अनुसन्धानको सबै क्षेत्र मानवअधिकार मैत्री भएको बताउँदै मानवअधिकार कर्मी संग प्रहरीले सहकार्य गरेर काम गर्ने बताउनुभयो ।

नेपाल मानवअधिकार संगठनका अध्यक्ष अधिवक्ता कृष्णराज अधिकारीले जनताको मानवअधिकारका लागि नागरिक समाज मिलेर संयुक्त रुपमा सुरक्षा र संरक्षण तथा प्रवर्धनका कार्यक्रमहरु गर्न आग्रह गर्नुभयो । दलित सेवा संघका अध्यक्ष श्याम मगरातीले जातिय आधारमा हुने विभेदको स्वरुप परिवर्तन भएकोले मानवअधिकारको सवालमा पनि अब यहि किसिमले पैरवी गर्ने कार्यक्रमहरु संचालन गनुपर्ने बेला भएको बताउनुभयो ।

कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघका अध्यक्ष राजाराम शर्माले मानवअधिकार एउटाको मात्र विषय नभएकोले साझा सवालमा साझा अभियानका साथ अघि बढ्नु पर्ने र मानवअधिकार सम्बन्धी कार्यक्रम गर्नेहरुले एकिकृत कार्यक्रमरु पैरवीको रुपमा ल्याउनु पर्ने बताउनुभयो ।
अर्ध वार्षिक पूर्व समिक्षा कार्यक्रममा इन्सेक सम्बन्धी विषयमा प्राप्त सुझावहरु समयानुकुल ग्रहण गर्दै आगामी दिनमा इन्सेकले प्रकाशन गर्ने वर्ष पुस्तक नयाँ विषय सुधारिएको हुने इन्सेक प्रतिनिधि अधिकारीले स्पष्ट पार्नुभयो ।