धादिङमा १ अर्ब ५० करोडको फ्रेन्च फ्राइ उद्योगले लेख्दै छ,नयाँ आर्थिक इतिहास

युवाको आँट, प्रविधिको साथ र किसानको भरोसाले धादिङमा औद्योगिक सम्भावनाको नयाँ ढोका खोल्दै

धादिङबेशी,३० चैत्र । नीलकण्ठ नगरपालिका–८ ससाह कमेरे नजिकैको शान्त भूभागमा अहिले असाधारण चहलपहल छ । बिहानको झिल्केघाम लाग्दै गर्दा ठूलो संरचनाको स्टिल फ्रेममा कामदारहरू व्यस्त छन्, भारी मेसिनरी जडान हुँदैछ, र आसपासका गाउँका किसानहरू उत्सुक नजरले त्यो निर्माणाधीन भवनतर्फ हेर्दै छन् । त्यो केवल एउटा उद्योगको निर्माण होइन—यो धादिङको आर्थिक भविष्यको नयाँ अध्यायको सुरुवात हो ।

करिब १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँको लगानीमा निर्माण भइरहेको ‘फ्रेन्च फ्राइ’ उद्योग अहिले स्थानीय मात्र होइन, राष्ट्रिय चासोको विषय बनेको छ । यही सन्दर्भमा प्रतिनिधिसभाका सभामुख डोल प्रसाद अर्यालले आईतबार स्वयम् स्थलगत अवलोकन गर्नुभयो । निर्माणस्थलको निरीक्षण गर्दै उहाँले केही समय कामदारहरूसँग कुराकानी गर्नुभयो, मेसिनहरूको संरचना नियाल्नुभयोे, र भविष्यका सम्भावनाबारे गम्भीर छलफल गर्नुभयो ।

अवलोकनपछि सभामुख अर्यालल भन्नुभयो, “युवाहरूको सक्रियतामा सञ्चालन भइरहेका यस्ता उद्योगहरूले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाउने आधार तयार गर्छन् ।” उहाँका शब्दहरू केवल औपचारिक प्रतिक्रिया थिएनन्—त्यसमा एउटा आशा, एउटा विश्वास र राज्यको तर्फबाट सहयोगको संकेत लुकेको थियो । उहाँले थप्नुभयो, “निजी क्षेत्रको लगानीलाई सुरक्षित र मर्यादित बनाउन राज्यले लगानीमैत्री वातावरण बनाउनैपर्छ ।”

यो उद्योग केवल एउटा उत्पादन केन्द्र मात्र होइन, यो एक समग्र आर्थिक चक्रको केन्द्र बन्ने अपेक्षा गरिएको छ । दैनिक १० टन आलु प्रशोधन गर्ने क्षमता भएको यो पूर्ण स्वचालित, जर्मन प्रविधिमा आधारित उद्योग सञ्चालनमा आएपछि करिब २०० जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिनेछ । अझ महत्वपूर्ण कुरा—यसले करिब २० हजार किसानलाई प्रत्यक्ष रूपमा लाभ पु¥याउनेछ ।

धादिङको पहाडी भेगमा आलु खेती परम्परागत रूपमा हुँदै आएको छ । तर, बजारको अनिश्चितता, मूल्यको उतारचढाव र भण्डारणको अभावले किसानहरू सधैं जोखिममा रहँदै आएका छन् । अब भने यो उद्योगले “आलु खरिदको ग्यारेन्टी” दिने घोषणा गरेपछि किसानहरूको अनुहारमा नयाँ उज्यालो देखिएको छ ।

स्थानीय किसान रामबहादुर तामाङ भन्छन्, “पहिले आलु बेच्न बजार खोज्दै हिँड्नुपथ्र्यो । कहिले मूल्य पाइन्थ्यो, कहिले पाइँदैनथ्यो । अब यहीँ उद्योगले किन्छ भनेपछि ढुक्क भएको छ ।” यो परिवर्तनको अर्को आयाम भनेको प्रविधि हो । नेपालमा सामान्यतया परम्परागत प्रशोधन प्रणाली देखिने भए पनि, यहाँ जडान हुँदै गरेको मेसिनरी अत्याधुनिक छ । यसले उत्पादनको गुणस्तर मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने क्षमता पनि विकास गर्नेछ ।

उद्योगका सञ्चालक रमेश भाई अधिकारीले अवलोकन टोलीलाई जानकारी दिँदै भन्नुभयोे, “हामीले यो उद्योगलाई केवल व्यापारको दृष्टिले होइन, समग्र कृषि–आधारित अर्थतन्त्रलाई रूपान्तरण गर्ने लक्ष्यका साथ अघि बढाएका छौं ।” उहाँले नेपालमा लगानीकर्ताले भोगिरहेका नीतिगत जटिलता र व्यवहारिक चुनौतीहरूबारे पनि स्पष्ट रूपमा कुरा राख्नुभयो “यदि सरकारको नीतिगत सहजीकरण अझ सशक्त भयो भने, यस्ता उद्योगहरूले देशको आर्थिक मेरुदण्ड बलियो बनाउन सक्छन्,” उहाँले जोड दिनुभयो ।

त्यही अवलोकनमा धादिङ क्षेत्र नं. २ का सांसद बोधनारायण श्रेष्ठ पनि सहभागी हुनुहुन्थ्यो । उहाँले युवा व्यवसायीहरूको साहसको खुलेर प्रशंसा गर्दै भन्नुभयो, “यस्ता उद्योगहरूले केवल उत्पादन बढाउँदैनन्, स्थानीय स्तरमै रोजगारी सिर्जना गरेर आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रको जग बसाल्छन् ।” धादिङ जस्तो जिल्ला, जहाँ ठूलो औद्योगिक संरचना विरलै देखिन्छ, त्यहाँ यस्तो परियोजना सुरु हुनु आफैंमा ऐतिहासिक घटना हो । यसले केवल आर्थिक गतिविधि बढाउने मात्र होइन, स्थानीय स्तरमा सीप विकास, प्रविधि हस्तान्तरण र सामाजिक रूपान्तरणको सम्भावना पनि बोकेको छ ।

यस उद्योगसँगै किसानहरूलाई आलु भण्डारणका लागि विशेष छुटको व्यवस्था गरिएको छ—नीलकण्ठ नगरपालिका वडा नं. ८ को सिफारिसमा २५% छुट । यसले उत्पादन मात्र होइन, भण्डारण र आपूर्ति व्यवस्थालाई पनि सुदृढ बनाउनेछ । इतिहास हेर्दा, नेपालमा कृषि र उद्योगबीचको दूरी सधैं चुनौतीको विषय रह्यो । किसान उत्पादन गर्छन्, तर उद्योगको अभावले त्यसको मूल्यवृद्धि हुँदैन । अव भने धादिङमा त्यो दूरी पनि घट्दै जाने देखिन्छ । यो उद्योग त्यसैको एउटा सशक्त उदाहरण बन्न सक्छ ।

जब साँझ पर्न थाल्छ, निर्माणस्थलमा कामदारहरूको गतिविधि विस्तारै कम हुँदै जान्छ । तर, त्यहाँको वातावरणमा अझै पनि आशाको ऊर्जा बाँकी रहन्छ । त्यो ऊर्जा केवल एउटा भवन पूरा हुने प्रतीक्षा होइन—यो हजारौं किसान, सयौं युवाहरू र एउटा जिल्लाको समृद्धिको सपना हो । यदि सबै योजना अनुसार अघि बढ्यो भने, केही वर्षभित्र धादिङ केवल प्राकृतिक सौन्दर्यका लागि मात्र होइन, औद्योगिक प्रगतिका लागि पनि चिनिनेछ । र, त्यो परिवर्तनको कथा यही ‘फ्रेन्च फ्राइ’ उद्योगबाट सुरु हुनेछ—जहाँ एउटा साधारण आलुले असाधारण भविष्यको कथा लेख्दैछ ।