कफीको सुगन्धसँगै आत्मनिर्भरताको यात्रा

नीलकण्ठ नगरपालिकाको ‘युवासँग उपप्रमुख कार्यक्रम’ ले युवामा जागायो सीप, आत्मविश्वास र उद्यमशीलताको नयाँ भरोसा

धादिङबेशी,२४ असार । बिहानको मधुरो घाम झ्यालबाट हलभित्र पस्दै थियो। कफी मेसिनबाट निस्किएको बाफसँगै ताजा कफीको मोहक सुगन्धले वातावरण भरिएको थियो। सेतो एप्रोन लगाएका युवायुवतीहरू कसैले कफीको कप सजाइरहेका थिए, कसैले दूधको फेनमा कलात्मक आकृति कोर्दै थिए। केही महिनाअघि सम्म रोजगारीको अवसर खोज्दै अन्योलमा रहेका ती अनुहारहरूमा अहिले आत्मविश्वास झल्किन्थ्यो। उनीहरूका हातमा केवल कफीको कप मात्र थिएन, भविष्य निर्माण गर्ने एउटा सीप थियो—र त्यो सीपले उनीहरूलाई आत्मनिर्भर बन्ने नयाँ बाटो देखाइरहेको थियो।

यही उत्साहपूर्ण वातावरणका बीच नीलकण्ठ नगरपालिकाले सञ्चालन गरेको ‘युवासँग उपप्रमुख कार्यक्रम’ अन्तर्गतको १६० घण्टे आधारभूत कफी बनाउने (बारिष्टा) तालिम सम्पन्न भएको छ। समापन समारोहमा सहभागीहरूलाई प्रमाणपत्र वितरण गरिँदा त्यो केवल तालिम सकिएको औपचारिक घोषणा थिएन; बरु आफ्नै क्षमतामा भरोसा राख्दै नयाँ जीवनयात्रा सुरु गर्ने प्रतीकात्मक क्षण थियो।

नेपालका धेरै स्थानीय तहहरू युवालाई विदेश पलायनबाट रोक्ने उपाय खोजिरहेका बेला नीलकण्ठ नगरपालिकाले भने समाधानको एउटा व्यावहारिक बाटो रोजेको छ—सीप विकास, रोजगारी र उद्यमशीलतालाई एउटै सूत्रमा गाँस्ने प्रयास। चालु आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को स्वीकृत वार्षिक कार्यक्रमअन्तर्गत सञ्चालन गरिएको यो तालिम त्यही दीर्घकालीन सोचको एउटा महत्वपूर्ण कडी बनेको छ।

सीपको मूल्य प्रमाणपत्रभन्दा ठूलो हुन्छ

समापन समारोह नगर उपप्रमुख दीपक विश्वकर्माको अध्यक्षता तथा नगर प्रमुख भीमप्रसाद ढुङ्गानाको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न भयो। कार्यक्रममा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत हरिदत्त कँडेल, सञ्चारकर्मी तथा विभिन्न सरोकारवालाको सहभागिता रहेको थियो।

कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नगर प्रमुख ढुङ्गानाले बदलिँदो समयसँगै सीप नै सबैभन्दा ठूलो पूँजी बन्दै गएको उल्लेख गर्नुभयो। उहाँका अनुसार आजको प्रतिस्पर्धात्मक समाजमा डिग्रीभन्दा व्यवहारिक दक्षताको माग बढिरहेको छ।

उहाँले भन्नुभयो, “सानो लगानीबाट पनि सफल व्यवसाय सुरु गर्न सकिन्छ। तालिमबाट सिकेको ज्ञान, सीप र अनुभवलाई व्यवहारमा उतार्दै स्वरोजगार र उद्यमशीलतातर्फ अघि बढ्नुस्।”

यो भनाइ केवल प्रेरणादायी अभिव्यक्ति मात्र थिएन। पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालमा कफी संस्कृति तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ। शहरदेखि पर्यटकीय क्षेत्रसम्म क्याफेहरूको संख्या बढ्दै गएको छ। यसले दक्ष बारिष्टाको माग पनि उल्लेखनीय रूपमा बढाएको छ। यस्तो अवस्थामा तालिमले युवाहरूलाई रोजगारी खोज्ने मात्र होइन, आफ्नै व्यवसाय सुरु गर्ने आत्मविश्वास समेत दिएको देखिन्छ।

युवामा लगानी, भविष्यमा लगानी

कार्यक्रमका अध्यक्ष तथा नगर उपप्रमुख दीपक विश्वकर्माले नगरपालिकाको उद्देश्य स्पष्ट पार्नुभयो—युवालाई अवसर दिनु, उनीहरूको क्षमता विकास गर्नु र आर्थिक रूपमा सशक्त बनाउनु।

उहाँले नगरपालिकाले निरन्तर सीपमूलक तथा रोजगारमुखी कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको उल्लेख गर्दै भन्नुभयो, “जीवनमा केही गर्न चाहने युवाहरूलाई आवश्यक सहयोग, अवसर र मार्गदर्शन उपलब्ध गराउन नगरपालिका प्रतिबद्ध छ।”

स्थानीय सरकारको भूमिका केवल पूर्वाधार निर्माणमा सीमित नरही मानव पूँजी विकासमा पनि केन्द्रित हुनुपर्छ भन्ने सन्देश यो कार्यक्रमले दिएको छ। युवाको क्षमता अभिवृद्धिमा गरिएको लगानीले दीर्घकालमा स्थानीय अर्थतन्त्रलाई नै बलियो बनाउने विश्वास नगरपालिकाले व्यक्त गरेको छ।

१६० घण्टामा सिकिएको केवल कफी बनाउने कला होइन

करिब ८० जना युवायुवती सहभागी रहेको तालिममा केवल कफी बनाउने प्रविधि मात्र सिकाइएन। सहभागीहरूले व्यावसायिक रूपमा कफी तयार गर्ने कला, विभिन्न प्रकारका कफी पेय पदार्थ बनाउने विधि, ग्राहकसँग गर्ने व्यवहार, कफी मेसिन सञ्चालन, सरसफाइको मापदण्ड तथा कफी उद्योगसँग सम्बन्धित आधारभूत व्यवसायिक ज्ञानसमेत प्राप्त गरे।

विश्वव्यापी रूपमा बारिष्टा पेशा अहिले सम्मानित र सम्भावनायुक्त व्यवसायका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। होटल, रेस्टुरेन्ट, रिसोर्ट, क्याफे र पर्यटन क्षेत्रको विस्तारसँगै दक्ष जनशक्तिको माग निरन्तर बढिरहेको छ। नेपालमा पनि कफी संस्कृतिको विस्तारले युवाका लागि नयाँ रोजगारीका ढोका खोलिरहेको छ।

यस अर्थमा हेर्दा यो तालिम केवल रोजगार प्राप्त गर्ने माध्यम मात्र होइन, आफ्नै ब्रान्ड स्थापना गर्ने र उद्यमी बन्ने सम्भावनाको सुरुआत पनि हो।

सहभागीको अनुभूति : सिकाइसँगै बढ्यो आत्मविश्वास

तालिममा सहभागी युवायुवतीहरूले यसलाई व्यवहारिक, उपयोगी र व्यवसायमुखी कार्यक्रमका रूपमा लिएका छन्। उनीहरूले तालिम प्रदायक जिनियस सर्भिस प्रा.लि. तथा नीलकण्ठ नगरपालिकाप्रति आभार व्यक्त गर्दै सिकेको सीपले आफ्ना भविष्यका योजनालाई स्पष्ट दिशा दिएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

कसैका लागि यो क्याफेमा रोजगारी गर्ने आधार बन्नेछ भने कसैले आफ्नै सानो कफी व्यवसाय सुरु गर्ने सपना देखिरहेका छन्। कतिपय युवाका लागि भने यो विदेशभन्दा आफ्नै ठाउँमा केही गर्न सकिने सम्भावनाको पहिलो पाइला बनेको छ।

यिनै साना सपनाहरूको योगफल नै भविष्यको ठूलो परिवर्तन बन्न सक्छ।

आत्मनिर्भर समाजतर्फको एउटा सानो तर महत्वपूर्ण पाइला

नेपालका धेरै गाउँ र सहरका युवाहरू अझै पनि रोजगारीको खोजीमा विदेशिन बाध्य छन्। यस्तो अवस्थामा स्थानीय सरकारले सीप विकासमा गरेको लगानीले वैकल्पिक सम्भावनाको ढोका खोल्न सक्छ। जब युवाले आफ्नै ठाउँमा सम्मानजनक आम्दानी गर्ने अवसर पाउँछन्, त्यसले परिवार मात्र होइन, स्थानीय अर्थतन्त्रलाई समेत चलायमान बनाउँछ।

नीलकण्ठ नगरपालिकाले पनि यही लक्ष्यलाई केन्द्रमा राख्दै आगामी दिनमा यस्ता सीपमूलक तथा रोजगारमुखी कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ। सीप, रोजगारी र उद्यमशीलतालाई एकै ठाउँमा जोड्ने नगरपालिकाको प्रयासले अन्य स्थानीय तहका लागि पनि उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।

अन्ततः, त्यो दिन समापन समारोहमा वितरण गरिएका प्रमाणपत्रहरू कागजका साधारण पाना मात्र थिएनन्। ती युवाहरूका लागि आत्मविश्वासको दस्तावेज थिए। कफीको एउटा कप बनाउन सिकेका ती हातहरूले अब आफ्नै भविष्य निर्माण गर्ने सम्भावना पनि समातेका छन्। सायद यही नै स्थानीय सरकारको सफलताको वास्तविक स्वाद हो—जहाँ कफीको सुगन्धसँगै आत्मनिर्भरताको सपना पनि बिस्तारै फैलिन थाल्छ।