टन्सिल हुँदा के खाने, के नखाने ? यस्तो छ घरेलु उपचार !

टन्सिल (tonsillitis) हुँदा खानपानमा धेरै ध्यान दिनुपर्छ, किनकि गलामा सुन्निने, दुख्ने र निल्न गाह्रो हुने भएकाले सजिलो र सौम्य खाना उपयुक्त हुन्छ।

खान मिल्ने (उपयुक्त) खानेकुरा:

•  पानी – बारम्बार पिउनु, जसले घाँटी न्यानो राख्छ।

• सूप (तरकारी, दाल वा मासु को झोल) – न्यानो र पचाउन सजिलो।

• नरम खाना – खिचडी, दलिया, पायस (खीर), उमालेको आलु, नरम भात।

• फलफूल – नरम र रसिला जस्तै केरा, पपैया, तरबूजा।

• ताजा जुस – न्यानो वा कोठाको तापक्रममा (अति चिसो नगर्नु)।

• दही वा दुध – हल्का मात्रामा, चिसो नभएको अवस्थामा।

• मह – घाँटीमा आराम दिन्छ (तर १ वर्षभन्दा कम उमेरका बच्चालाई दिनु हुँदैन)।

नखानै पर्ने वा कम खानुपर्ने:

• बहुत चिसो खानेकुरा – आइसक्रिम, फ्रिजको चिसो पानी वा पेय।

• अत्यधिक मसालेदार खाना – चटपटे, पीरापुरा मसला भएको खाना।

• तेलिलो र फ्राइ गरेको खाना – समोसा, पकौडा, चिप्स, चाउमिन आदि।

• कडा खाना – ड्राइफ्रुट्स, कुरकुरे, कडा बिस्कुट, जसले घाँटीमा झन् चोट पुर्याउँछ।

• कार्बोनेटेड ड्रिङ्क्स (कोक, पेप्सी) – घाँटीलाई झन् इरिटेट गर्छ।

👉 साथमा पर्याप्त आराम गर्नुहोस्, गार्गल (नुनपानीले कुल्ला) गर्नु राम्रो हुन्छ।
👉 यदि धेरै दुखाइ, उच्च ज्वरो वा बारम्बार टन्सिल हुने समस्या छ भने डाक्टरलाई देखाउनुपर्छ।

घरेलु उपचार (Home Remedies):

1. नुनपानीले कुल्ला –

   • एक गिलास न्यानो पानीमा आधा चम्चा नुन हालेर दिनमा २–३ पटक कुल्ला गर्नुहोस्।

   • यसले सुन्निने कम गर्छ र दुखाइमा राहत दिन्छ।

2. गुनगुना पानी पिउनु –

   • बारम्बार गुनगुना पानी पिउनु घाँटीलाई न्यानो राख्छ र ब्याक्टेरिया कम गर्न सहयोग गर्छ।

3. मह (मधु) –

   • एक चम्चा मह निल्दा घाँटीमा आराम मिल्छ।

   • चाहिँ भने महलाई न्यानो दूध वा तुलसी चियामा हालेर पिउन सकिन्छ।

4. तुलसी वा अदुवा चिया –

   • तुलसी, अदुवा, कागती हालेर बनाएको न्यानो चिया पिउनाले दुखाइ कम गर्छ र संक्रमणसँग लड्न मद्दत गर्छ।

5. बाफ लिनु  –

   • न्यानो पानीको बाफ लिनाले घाँटी सुख्खा हुन दिंदैन र दुखाइ कम हुन्छ।

6. आराम गर्नु –

   • शरीरलाई पर्याप्त आराम दिनुपर्छ ताकि प्रतिरोधात्मक शक्ति (immunity) बलियो होस्।

7. हल्का र नरम खाना खानु –

   • खिचडी, दलिया, सुप, नरम फलफूल आदि।

👉 ध्यान दिनुपर्ने कुरा:

• धेरैजसो टन्सिल भाइरसका कारण हुने भएकाले सामान्यतया ५–७ दिनमै निको हुन्छ।

• तर यदि उच्च ज्वरो, धेरै दुखाइ, सास फेर्न गाह्रो, वा बारम्बार टन्सिल हुने समस्या छ भने तुरुन्त डाक्टरलाई देखाउनुपर्छ।